Savunma sanayii tedarikçisi için ERP: izlenebilirlik, ilk parça onayı ve gizlilik nereye oturur
Savunma ve havacılıkta alt yüklenici olarak parça üreten firmalar için ERP seçimi, genel imalat listesinden farklıdır. Bu yazı seri izlenebilirliği, ilk parça onayını, belge ve erişim denetimini ve teklif görüşmesinde sorulacak soruları tarafsızca sıralıyor.
Bir savunma sanayii tedarikçisinde en sinir bozucu telefon, ana yüklenicinin kalite biriminden gelir. Üç yıl önce teslim ettiğiniz bir braketin hammadde sertifikasını, hangi tezgahta işlendiğini ve o gün hangi ölçü aletiyle kontrol edildiğini soruyorlar. Cevap üç farklı dosyada, bir Excel tablosunda ve birinin defterinde duruyorsa gün kaybolur. ERP burada muhasebe kolaylığı olarak değil, bu soruya beş dakikada cevap verme aracı olarak devreye girer.
Bu yazı, savunma ve havacılıkta alt yüklenici olarak parça, montaj veya alt sistem üreten firmalar için yazıldı. Ana yüklenici olan büyük kuruluşların ihtiyacı başka bir ölçektedir. Savunma sektör sayfamızdaki genel ihtiyaç haritasını burada tekrarlamıyoruz. Odak, bir alt yüklenicinin teklif aşamasında neyi sorması gerektiği.
Önce müşterinizin şartını okuyun
Hangi kayıtları tutacağınızı ERP değil, sözleşmeniz ve ana yüklenicinin tedarikçi kalite el kitabı belirler. Pratikte karşınıza çıkabilecek başlıklar şunlar:
- AS9100: havacılık, uzay ve savunma için ISO 9001 üzerine kurulu kalite yönetim standardı. Birçok ana yüklenici onaylı tedarikçi listesine girmek için bunu arar. Standart yeni bir revizyon sürecinde, geçerli sürüm ve geçiş takvimi için belgelendirme kuruluşunuza danışın.
- AQAP-2110: NATO'nun tasarım, geliştirme ve üretim için kalite güvence şartlarını tanımlayan belgesi. Askerî malzeme işlerinde gündeme gelir. Hangi işte hangisinin istendiğini ihale dokümanından ve sözleşmeden doğrulayın.
- İlk parça muayenesi (AS9102) ve üretim hazırlığı (AS9145): ilk parça kaydı ve yeni parçada üretim sürecinin hazır olduğunu gösteren kanıtlar. Müşteri sözleşmesi bunlara atıf yapıyorsa, ERP veya kalite yazılımınız bu kayıtları üretebilmeli.
- Tesis ve Kişi Güvenlik Belgesi: gizlilik dereceli işlerde firma ve çalışan için belge istenir. Çerçeve Savunma Sanayii Güvenliği Yönetmeliği'nde çizilir, ayrıntı projeye göre değişir.
Bu listeyi önce yazılı hale getirin, sonra ERP firmalarına verin. Aksi halde demoda herkes "evet, destekliyoruz" der ve neyi desteklediğini bilmezsiniz.
Seri ve lot izlenebilirliği: tek soru, iki yön
İzlenebilirliğin iki yönü vardır. İleri yönde, bir hammadde partisinden hangi parçaların çıktığını ve hangi müşteriye gittiğini görürsünüz. Geri yönde, teslim edilmiş tek bir seri numarasından hammaddeye, tezgaha, operatöre ve muayene kaydına inersiniz.
Demoda iki gösterim isteyin. Birincisi, kendi gerçek bir parçanızın seri numarasıyla geriye doğru sorgu. İkincisi, kusurlu çıkan bir hammadde partisiyle ileriye doğru sorgu. Sorgu raporlarla beş ayrı ekran arasında gezmeyi gerektiriyorsa, denetimde zaman kaybedersiniz.
IFS Cloud, CANIAS ve Harmony ERP gibi üretim derinliği öne çıkan çözümler bu sektörü kendi sayfalarında konumlandırır. Bunlar listenin tamamı değildir. Küçük atölyeler için Birasyo ve Qera gibi daha hafif ürünler de sayfada yer alır ama üretim ve MRP derinliği ürüne göre değişir. Bu konuda ürün sayfalarındaki sınırlılık notlarını okuyun.
Revizyon kontrolü: çizim değişince sistem ne yapıyor
Savunma işinde çizim revizyonu sık değişir. Atölyede eski revizyonla parça basmak, bir hurda sorunundan fazlasıdır, bir uygunsuzluk kaydı ve müşteri bildirimi demektir. ERP'de şunlara bakın:
- Ürün ağacı ve rota revizyonla birlikte mi tutuluyor, yoksa üzerine mi yazılıyor?
- Yeni revizyon yayımlandığında açık iş emirleri için uyarı çıkıyor mu?
- Eski revizyonla üretilmiş parçaların listesi, tek sorguyla alınabiliyor mu?
- İlk parça onayı revizyona bağlı mı, revizyon değişince yeniden gerektiğini sistem gösteriyor mu?
Bu dört maddeyi cevaplayamayan bir sistem, imalatta çalışsa da bu sektörde sizi yorar. Genel imalat için seçim ölçütlerini metal ve makine imalat rehberimizde bulabilirsiniz.
Tedarikçi onayı ve gelen malzeme sertifikaları
Hammadde ve fason işlemlerde (ısıl işlem, kaplama, özel proses) tedarikçinin onaylı olması gerekir. Sertifika süresi dolmuş bir tedarikçiye iş emri vermek, sonradan bulunduğunda pahalıya patlar.
Teklifte şunları isteyin. Onaylı tedarikçi listesi satın alma ekranında görünsün ve onaysız tedarikçiye sipariş engellensin. Her gelen parti için malzeme sertifikası kayda eklensin ve partiye bağlansın. Sertifika bitiş tarihinden önce uyarı gelsin. Bu üç özellik çoğu üretim ERP'sinde standart gelmez, bazısı ek geliştirme ister. Bunu teklifte yazılı görün. Referans görüşmesinde de aynı soruyu sorun, referans görüşmesi rehberimizdeki soruları kullanabilirsiniz.
Belge ve erişim denetimi
Gizlilik dereceli projelerde herkes her çizimi görmemelidir. ERP'nin rol bazlı yetkisi, proje veya belge düzeyinde erişim kısıtlayabiliyor mu? Kim neyi ne zaman açtı, kayıt tutuluyor mu? Bu iki soru, kullanıcı sayısından önce gelir. Lisans modelini ise kullanıcı lisansı rehberimizle birlikte okuyun, çünkü kalite ve muayene personeli çoğu zaman sınırlı kullanıcı sayılabilir.
Veriyi nerede tutacağınız ise projenin gizlilik şartına bağlıdır. Bulut mu, kendi sunucunuz mu sorusunu ana yüklenicinin yazılı şartı olmadan kapatmayın. Genel çerçeve için yerli ve yabancı ERP karşılaştırmamız ve üretim KOBİ'leri için ERP sayfamız yardımcı olur.
Bakım ve tezgah verisi
Kalıp, fikstür ve ölçü aletlerinin kalibrasyon takvimi, savunma tedarikçisinde denetim konusudur. Süresi geçmiş bir ölçü aletiyle ölçülmüş parçanın ne olacağı sorusu, ERP'nin kalite ve bakım tarafında cevaplanır. Bakım modülü ile ayrı bakım yazılımı arasındaki ayrımı ERP bakım modülü rehberimizde anlattık.
Teklif görüşmesinde sorulacak sekiz soru
- Gerçek bir parçamızın seri numarasından hammaddeye geriye doğru sorguyu canlı gösterir misiniz?
- Kusurlu bir hammadde partisinden çıkan tüm parçaları ve gittikleri müşterileri tek sorguyla listeleyebilir miyiz?
- Çizim revizyonu değişince açık iş emirleri için sistem uyarı veriyor mu?
- İlk parça muayene kaydı (AS9102 formatında) sistemde üretiliyor mu, yoksa ayrı bir yazılım mı gerekiyor?
- Onaysız veya sertifikası bitmiş tedarikçiye sipariş verilmesi engelleniyor mu?
- Belge ve proje bazında erişim kısıtlaması ile denetim kaydı standart mı, ek geliştirme mi?
- Ölçü aleti kalibrasyon takvimi ve süresi geçen alet uyarısı hangi modülde?
- Savunma veya havacılık sektöründen, benzer ölçekte ve doğrulanabilir bir referans müşteri görüşmesi ayarlayabilir misiniz?
Fiyat ve süre için yalnızca yazılı teklif geçerlidir. Her yazılım firmasından kapsamı satır satır isteyin.
Hangi durumda ne yapmalı
Parçaları basit, siparişleri az, müşteri şartı hafif bir atölyeyseniz, güçlü bir üretim modülü ve disiplinli lot kaydı başlangıçta yeterli olabilir. Ana yüklenici AS9100 veya seri izlenebilirlik şartı koyduğunda ihtiyaç değişir ve sistemi o zaman değiştirmek, bugünden doğru seçmekten pahalıdır. Önümüzdeki iki yılda hangi müşteriye gireceğinizi düşünüp seçimi ona göre yapın.
Firmanıza yakın çözümleri görmek için uygun ERP bulma aracını kullanabilir ya da keşif formunu doldurabilirsiniz. Bağımsız bir görüş isterseniz demo sayfamızdan uzmanımızla görüşme planlayabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Savunma sanayii alt yüklenicisi için ERP seçmek neden genel imalat ERP'sinden farklı?
Genel imalatta stok ve maliyet doğru çıkarsa iş görülür. Savunma ve havacılıkta ayrıca her parçanın hangi hammaddeden, hangi makinede, hangi revizyonla ve hangi kontrol kaydıyla çıktığını yıllar sonra bile gösterebilmeniz gerekir. Ana yüklenicinin denetimi bu kaydı ister. ERP seçerken önce bu kaydın tutulup tutulmadığına bakın.
AS9100 sertifikası ERP seçimini nasıl etkiler?
AS9100, havacılık, uzay ve savunma için ISO 9001 üzerine eklenmiş bir kalite yönetim standardıdır. Standart belirli bir yazılım seçmeyi şart koşmaz ama doküman kontrolü, uygunsuzluk kaydı, tedarikçi değerlendirme ve izlenebilirlik gibi gereklilikleri kayıt altında tutmanız beklenir. ERP bu kayıtları taşıyorsa denetim hazırlığı kısalır. Sertifikanızın geçerli sürümünü ve geçiş takvimini belgelendirme kuruluşunuzdan teyit edin.
İlk parça onayı (FAI) ERP'nin işi mi, kalite yazılımının mı?
Bazı ERP'lerin kalite modülü ilk parça muayene formunu (AS9102 formatı) üretir, bazıları üretmez ve ayrı bir kalite yazılımı gerekir. Önemli olan, onaylı ilk parça kaydının iş emriyle ve revizyonla bağlanmasıdır. Revizyon değişince yeni ilk parça gerektiğinde sistemin sizi uyarıp uyarmadığını demoda sorun.
Gizlilik dereceli projelerde ERP'yi bulutta çalıştırabilir miyim?
Bu karar ana yüklenicinin ve projenin gizlilik şartlarına bağlıdır. Gizlilik dereceli işlerde firma ve personelin güvenlik belgesi aranır ve verinin nerede tutulacağı sözleşmede yazar. Kendi başınıza karar vermeyin. Önce ana yükleniciden yazılı şartı alın, sonra yazılım firmasına veri yerleşimi ve erişim kısıtlama seçeneklerini sorun.
Küçük bir savunma yan sanayi atölyesi de bu kapsamlı ERP'lere ihtiyaç duyar mı?
Her atölye büyük platformlara ihtiyaç duymaz. Siparişleri az, parçaları basit ve müşteri şartları hafif bir atölye için sağlam bir üretim modülü ve iyi tutulan lot kaydı başlangıçta yeterli olabilir. Ana yüklenici seri izlenebilirlik, ilk parça ve tedarikçi onayı isteyince ihtiyaç değişir. Seçimi bugünün siparişine değil, önümüzdeki iki yılda alacağınız işe göre yapın.
Savunma sektörüne uygun ERP projesi ne kadar sürer ve kaça mal olur?
Süre ve maliyet, parça çeşidine, kullanıcı sayısına, eldeki verinin temizliğine ve istenen sertifika raporlarına göre çok değişir. Genel bir rakam vermek yanıltıcı olur. Yalnızca ilgili yazılım firmalarından alacağınız yazılı teklif, kapsamı ve takvimi netleştirir.
Bu kategoride daha fazla

Otel, restoran ve kafe işletmeleri için ERP: adisyon, reçete ve ön büro nereye bağlanır
HORECA işletmelerinde kasa, mutfak, oda ve muhasebe çoğu zaman ayrı programlarda yaşar. Bu yazı otel, restoran ve kafe için ERP aramanın ne zaman mantıklı olduğunu, hangi yeteneğin neyle bağlanması gerektiğini ve teklif görüşmesinde sorulacak soruları tarafsızca sıralıyor.

Danışmanlık ve ajans firmaları için ERP: saat, proje ve karlılık tek yerde nasıl izlenir
Hizmet firmasında stok yoktur, satılan şey insanın zamanıdır. Bu yazı danışmanlık, ajans ve mühendislik bürolarının ERP'de arayacağı sekiz yeteneği ve teklif görüşmesinde sorulacak somut soruları sıralıyor.

Kimya firmaları için ERP: reçete, batch ve güvenlik bilgi formunda neye bakılır
Kimyada ürünün kendisi kadar kaydı da önemlidir: hangi reçete revizyonuyla, hangi hammadde partisinden, hangi tanklarda üretildi ve kime gitti? Bu yazı kimya üreticilerinin ERP'de arayacağı sekiz yeteneği ve teklif görüşmesinde sorulacak somut soruları sıralıyor.